Rýchory w Karkonoszach: Rychorska bouda, Dvorský les i Vizov z Prkenný Důl
Rýchory to spokojne oblicze Karkonoszy, które warto odkryć. Gdy myślisz jednak o Karkonoszach, to zapewne przed oczami najczęściej staje Ci Śnieżka, Szrenica i zatłoczone szlaki oraz Karpacz lub Szklarska Poręba. Tymczasem po czeskiej stronie gór znajduje się miejsce, które pozwala spojrzeć na ten region z zupełnie innej perspektywy. Rýchory bowiem to malownicza, mniej znana część Karkonoszy, zachwycająca ciszą, rozległymi lasami i pięknymi panoramami – w tym także na Karkonosze i ich główny grzbiet.
Miejsce startu
Dobrym punktem startowym wycieczki jest Prkenný Důl, położony niedaleko czeskiego Žacléřa. Samochód można zostawić na parkingu przy dolnej stacji kompleksu narciarskiego Skiareál Arrakis Žacléř – Prkenný důl (50.6493483N, 15.8988072E). Stąd prowadzą oznakowane szlaki w kierunku grzbietu Rýchor. Parkowanie w tym miejscu jest bezpłatne. Poza sezonem narciarskim na pewno nie będzie problemu w wolnym miejscem. Zimą może być już gorzej.
Prkenný Důl – Dvorský les – Rychorska bouda – Vízov
To jeden z najciekawszych wariantów pozwalających poznać najpiękniejsze zakątki wschodnich Karkonoszy i doświadczyć wielu widoków, a także poczuć magię Dvorsky’ego lesu. Poza tym to wariant ze schroniskiem, więc także można zatrzymać się na kawę lub posiłek. Przewyższenie na całej trasie nie jest duże, bo wynosi 500 metrów i w całości robi się na je podejściu na szczyt Dvorsky’ego lesu (1036 m n.p.m.). Warto obrać kierunek taki jak na proponowanej mapie, by zmierzając w kierunku miejsca o nazwie Vizov mieć przed sobą panoramę na Góry Krucze, Zadzierną i Zbiornik Bukówka.
Umocnienia z czasów II wojny światowej
Okolice Stachelbergu to prawdziwy raj dla miłośników militariów. W lasach i na górskich zboczach zachowało się wiele lekkich schronów bojowych, potocznie nazywanych bunkrami (żołpikami). Wkomponowane w krajobraz betonowe obiekty są dziś świadectwem ogromnego wysiłku obronnego podjętego przez Czechosłowację w latach trzydziestych. Na trasie miniesz kilka takich schronów. Część z nich jest ukryta w lesie i porze letniej łatwo je przeoczyć. Możesz być jednak pewien, że jeden z nich nie umknie Twej uwadze. To Fort T-S 82 „V končinách” położony przy czerwonym szlaku. Jest to obiekt dwukondygnacyjny o układzie tradytorowym z dwiema ścianami bojowymi. Ten schron można bezpłatnie zwiedzić. Wystarczy tylko latarka. Pamiętaj, żeby podczas zejścia dwa poziomy niżej zachować ostrożność, bo teren jest nierówny, a część pomieszczeń zalana wodą.
Współrzędne GPS schronu: 50.6395042N, 15.8892994E
Warto też wspomnieć, że w pobliżu Prkennego Dołu, niedaleko Žacléřa, znajduje się jeden z najbardziej fascynujących zabytków wojskowych Czech – Twierdza Stachelberg. Ją można zwiedzić odpłatnie, a przy okazji wejść na wieżę Eliska.
Dvorský les
To las, w którym drzewa nie rosną „tak, jak powinny” – pnie pochylają się pod dziwnymi kątami, a konary skręcają się niczym spirale. Tak naprawdę Dvorsky lat to określenie szczytu (1036 m n.p.m., najwyższego w Rychorach, czyli najdalej wysuniętej na wschód części Karkonoszy. Leży na terenie Karkonoskiego Parku Narodowego. Dworski Las to także torfowisko górskie, jedyna w swoim rodzaju pozostałość po pierwotnym lesie bukowym. Obszar chroniony znajdujący się w najwyższym punkcie grzbietu Rýchorów. To, co stanowi o jego oryginalności, to powykręcane i skarłowaciałe drzewa, które przybierają dziwaczne kształty. Las ten nabiera wyjątkowej magii w czasie mgły. Najlepiej więc wybrać się tutaj jesienią, gdy drzewa pozbawione liści dumnie prezentują swoje fantazyjne kształty.
Rýchorská bouda
Pośród rozległych łąki w okolicy starych bukowych lasów stoi miejsce, które od stu lat wita turystów przemierzających wschodnie Karkonosze. Rýchorská bouda, położona na wysokości około 1000 m n.p.m., należy do bardziej klimatycznych i jednocześnie najmniej zatłoczonych schronisk w całych Karkonoszach.
Do schroniska nie prowadzi żadna droga dostępna dla zwykłych samochodów, dlatego każdy, kto tu dociera, musi pokonać przynajmniej fragment trasy pieszo lub rowerem. Jeśli wybierasz się w Rychory i zależy Ci na tym, by wejść do schroniska, sprawdź godziny jego otwarcia, ponieważ dość późno się otwiera i wcześnie zamyka (w czerwcu była to już godzina 17.00). W schronisku można płacić zarówno kartą, jak i gotówką.
Tuż obok schroniska znajduje się platforma widokowa z ograniczoną już mocno panoramą na Karkonosze. Z każdym rokiem drzewa coraz bardziej zasłaniają widoki. Aczkolwiek Śnieżkę nadal można dostrzec.
Ze schroniska do Vizov
To najbardziej widokowy odcinek całej trasy. Pierwsze widoki pojawiają się już po skręcie w lewo tuż przed Dvorskim lesem. Tam otwiera się szeroka panorama na Karkonosze. Kolejna będzie na szlaku zielonym prowadzącym do Vizov. Tam jednak widoki obejmują Góry Krucze, Zadzierną, Bukówkę, a przy dobrej pogodzie także Góry Kamienne, Wałbrzyskie.
Vízov to niewielka górska osada położona na grzbiecie pomiędzy Žacléřem a Rýchorami. Dziś tworzy ją zaledwie kilka budynków, ale jeszcze przed laty była ważnym punktem na górskich szlakach. Dawna chata Hubertus przez lata była popularnym punktem odpoczynku dla turystów przemierzających ten fragment Karkonoszy. Dziś okolica nadal zachowuje swój kameralny charakter i pozwala poczuć atmosferę dawnych Rýchorów.
Röhrichtův kříž – krzyż dzwonnika na karkonoskim grzbiecie
Niedaleko osady Vízov, przy skrzyżowaniu górskich szlaków, stoi niepozorny kamienny krzyż. Dla wielu turystów jest jedynie charakterystycznym punktem orientacyjnym, jednak Röhrichtův kříž skrywa ciekawą historię związaną z dawnymi mieszkańcami Rýchor.
Krzyż został ufundowany na przełomie XIX i XX wieku przez gospodarza o nazwisku Röhricht, mieszkającego w pobliżu. Według lokalnych przekazów codziennie rano, w południe i wieczorem dzwonił on na modlitwę, dlatego miejsce to zaczęto nazywać również „Krzyżem Dzwonnika”.
Położenie krzyża nie jest przypadkowe. Od zawsze był on ważnym punktem dla mieszkańców i wędrowców przemierzających grzbiet Rýchor. Wystawiony na silne wiatry, śnieżyce i burze wielokrotnie ulegał zniszczeniu, lecz za każdym razem był odnawiany przez lokalną społeczność.
Podczas wędrówki z Rýchorskiej boudy do Prkennego Dołu warto zatrzymać się tutaj na chwilę. To nie tylko punkt widokowy, ale także miejsce przypominające o ludziach, którzy przez pokolenia żyli w surowych warunkach karkonoskiego pogranicza.
Praktyczne info
- Trasa nie jest bardzo wymagająca. Wynosi około 13-14 km długości i nieco ponad 500 metrów przewyższenia.
- W Prkenny Dul (dolna stacja wyciągu narciarskiego) można zostawić bezpłatnie samochód.
- W schronisku można płacić kartą i gotówką, ale warto sprawdzić godziny jego otwarcia. Nie jest czynne długo.
- Warto zwiedzić twierdzę Stachelberg, zatrzymać się na dłużej w Dvorskym lesie.
