Ararat 5137 m n.p.m. – opis wyprawy na najwyższy szczyt Turcji

Ararat to nie tylko najwyższy szczyt Turcji, ale przede wszystkim góra owiana legendami, tajemnicą i historią. Wyruszając w jej stronę, trudno nie myśleć o biblijnej Arce Noego, która według tradycji miała osiąść właśnie na jej zboczach. Dumnie wyrasta ponad wschodnią Turcję niczym samotny strażnik granicy, bo to że szczyt znajduje się blisko granicy mie ulega wątpliwości. Charakterystyczna, niemal idealna sylwetka sprawia, że Ararat trudno pomylić go z jakąkolwiek inną górą. Z daleka wygląda majestatycznie i spokojnie. Kiedy człowiek patrzy na niego z daleka to zastanawia się nad tym, jak tam można wejść. A jednak! Niemożliwe nie istnieje.

Przygotowania do wyprawy

Wyprawa zaczyna się jednak na długo przed wyjściem na szlak. Plecak, sprzęt, odpowiednie ubrania, ćwiczenie kondycji i przede wszystkim przygotowanie na zmienną pogodę oraz niedogodności związane z brakiem ciepłego łóżeczka i bieżącej wody oraz prądu. Na wysokości ponad 5000 metrów nawet drobiazg może mieć znaczenie.

Araratu nie zdobędziecie sami. Na szczyt można wejść tylko z przewodnikiem po wniesieniu opłaty za pozwolenie. W związku z tym skorzystaliśmy z polsko-tureckiego biura Kate Travel, które zajęło się organizacją wyprawy. Po naszej stronie był tylko zakup biletów lotniczych do Van, bo stamtąd zostaliśmy zawiezieni do Doğubayazıt, czyli miejsca noclegu w hotelu. Bilety kupiliśmy już w styczniu (było o wiele taniej niż na ostatnią chwilę).

Co zabrać na wyprawę?

To, co spakujecie do plecaków to Wasza decyzja, ale są rzeczy, które będą niezbędne:

• 2 plecaki: duży, gdzie wpakujecie cały majdan na wyprawę (ten plecak wiozą koniki, a niepotrzebne rzeczy można zostawić w hotelu), mniejszy – taki koło 40 litrów (na trekking),
• Śpiwór, raki, kijki (to można wypożyczyć na miejscu), czołówkę, powerbank (są panele słoneczne, ale działają różnie i czasem udało się podładować nieco telefon),
• Ubrania (cieplejsze, bo atak szczytowy rozpoczyna się w nocy i jest naprawdę zimno). Odzież termiczna, polar, puchówka, jakaś wierzchnia warstwa przeciw wiatrowi i deszczowi, czapka, rękawiczki, spodnie grubsze, ciepłe skarpety to takie must have. Poza tym oczywiście cały zestaw ubrań na cieplejszą pogodę. My chodziliśmy zarówno w puchówce, jak i krótkim rękawku,
• Kosmetyki, chusteczki nawilżane na 4 dni w namiocie, jakieś leki, koniecznie okulary przeciwsłoneczne i krem z filtrem (pomimo jego używania byliśmy spaleni przez słoneczko),
• Termos na herbatkę (można sobie ją zalać co rano). Nie przydadzą się własne przekąski, bo co dzień na drogę dostaje się lunchboxa. Poza tym są przerwy kawowe i śniadanie oraz obiady na wypasie jak na campowe warunki.

Dzień 1

Po nocy spędzonej na lotnisku w Antalii, około godziny 10.00 docieramy do Vanu i z małymi perypetiami związanymi z plecakami (już myśleliśmy, że linia lotnicza nam je zagubiła) jedziemy do Doğubayazıt. To dwie godziny drogi, podczas których zatrzymujemy się przy pięknych wodospadach. Później gdzieś po środku autostrady, gdzie robimy zdjęcia Araratowi. Pierwsze spojrzenie na tę górę uświadamia jej potęgę. W głowie zaś rodzi się myśl: „Co ja dobrego zrobiłam, decydując się na wejście na ten szczyt?”. Ty tylko chwilowe, choć góra robi naprawdę wrażenie. Po drodze mamy dwie kontrole wojska/policji. Nie ma się co dziwić, jesteśmy w pewnej chwili jakiś kilometr od granicy z Iranem.

W Doğubayazıt czekają hotel, prysznic, obiad i szansa na odpoczynek przed jutrzejszym dniem. Kto jednak chciałby odpoczywać, kiedy miasto czeka na poznanie. Co prawda nie ma w nic nic ciekawego, o czym już w aucie powiedział nam szef biura. I miał rację, ale mimo wszystko kręcimy się tu kilka godzin. A wieczorem? Zamiast iść spać pijemy kawę na tarasie z widokiem na Ararat. Magiczne chwile. Widzimy światełka z odległego campu nr 1, gdzie będziemy spać kolejnej nocy.

Dzień 2

Śniadanie o godzinie 8.00 i punkt 9.00 wyjazd do miejsca, z którego zaczyna się trekking. Godzina 9.00 jest jednak godziną 9.00 i równo o tej porze wyprawa startuje. Turcy są tutaj bardzo, ale to bardzo punktualni i kiedy spóźniłam się o 1 minutę na zbiórkę o wspomnianej godzinie 9.00, to już za mną dzwonił szef wszystkich szefów. Kolejnym razem wiedziałam, że tu minuta spóźnienia jest niedopuszczalna!

Wsiadamy do busa i po opuszczeniu Doğubayazıt wjeżdżamy na szutrową, krętą, dziurawą drogę. Ona wiedzie nas ku przychodzie, a dokładnie na około 2400 metrów nad poziom morza, skąd zacznie się wyprawa. Tam czekają koniki, które poniosą bagaże do Campu nr 1, a my podążając za nimi wejdziemy dziś na 3400 metrów. Droga przyjemna, taki typowo tatrzański szlak, tylko widoki inne, bo przed nami Ararat nie daje cały czas zapomnieć o tym, jaki jest cel naszego przyjazdu w ten rejon! Dumnie majestatycznie sobie stoi i czeka na kolejnych zdobywców. Przewodnik mówił, że można spokojnie tu iść w sandałach. Chyba jednak nie do końca. Co prawda niektórzy mu zaufali i radę dali!

Jakie jest nasze zdziwienie, gdy gdzieś w okolicy poziomicy z liczbą 3000 pojawia się namiot z pamiątkami. Ten sklepik jeszcze nie będzie szczytem zdziwienia. Ono nastąpi na tej wyprawie kilka razy więcej!

Po dotarciu do obozu (3 godziny wędrówki, 1 tysiąc metrów przewyższenia), baza zaczyna żyć własnym rytmem. Plecaki zostają odłożone, można odpocząć w namiocie lub na kamieniu z widokiem na Ararat i przygotować się do kolejnego etapu. Właśnie tutaj zaczyna docierać do człowieka, że to nie będzie zwykła górska wycieczka. Ararat ma ponad 5100 metrów wysokości, a wraz z nią zmienia się wszystko – tempo marszu, oddech, temperatura, a przede wszystkim sposób myślenia o każdym kolejnym kroku. Tu też człowiek uświadamia sobie, że tak naprawdę wielu rzeczy w życiu nie potrzebuje, a do szczęścia czasem wystarczy tak niewiele.

Dzień 3

Kolejny dzień aklimatyzacyjny. Tym razem idziemy do Campu 2 położonego na 4200 m n.p.m., by za chwilę z niego zejść i wrócić ponownie na noc do bazy na 3400. Ot, taki spacer w górę i w dół. Po śniadaniu, punktualnie o godzinie 9.00 (to jest tu ważne) ruszamy w górę. Jeszcze tylko mycie zębów po śniadaniu. Do tej czynności używaliśmy wody butelkowanej, choć była też taka z beczki z kranikiem. Tej woleliśmy unikać, by nie narazić się na żołądkowe dolegliwości. Z drugiej jednak strony, tę wodą myto naczynia i nic nam nie było. Tradycyjnie lunchpakiet na drogę (bananowe i waniliowe ciastka, batoniki, brzoskwinia, gruszka i jajka ze śniadania, a do tego obowiązkowo woda i herbata) i można ruszać. Jakieś 3 godzinki marszu w jedną stronę z trzema przerwami po drodze.

A teraz przejdźmy do kolejnego zdziwienia na trasie. Na wysokości 3750 m n.p.m. znajduje się sklepik. W prowizorycznym namiocie można nabyć pamiątki, koszulki, arafatki, a także zakupić napoje. Tego się tutaj nie spodziewałam. Kiedyś się dziwiłam widząc takie bary w Czarnogórze w Górach Przeklętych czy bazary z owocami i sokiem na ponad 2 tysiącach metrów w pasmie Bjelasica. Tymczasem ten jest na wysokości przewyższającej tą, na której byliśmy najwyżej w życiu, czyli Teide mierzące 3718 m n.p.m.

Chwila przerwy przy sklepiku i można iść dalej. Zaczyna się śnieg i robi coraz bardziej stromo. Raki ani raczki jednak są zbędne. Idziemy więc w górę. Słońce przeplata się ze złowrogimi chmurami. Docieramy do wysokości ponad 4000 tysięcy nad poziomem morza. Czuć chłód. Nie spędzamy tu dużo czasu, ale dość szybko schodzimy do campu nr 1. Jak się później okazało zapowiadana burza nadeszła wczesnym wieczorem, a nas po zejściu do bazy przywitało piękne słoneczko. Tu czeka wyprawowa codzienność (lunch, kawa, rozmowy, podziwianie widoków), czyli totalny reset.

Dzień 4

Pora opuścić wygodny namiot i na jedną noc udać się na nocleg już w strefie lodowej. Co nas czeka tej nocy? Jakie warunki? Nikt tego nie wie, ale może dzięki temu jest tak ciekawie i emocjonująco. Pakujemy tradycyjnie plecak na drogę i po śniadaniu z pakietem jedzonka ruszamy znajomą już drogą do campu nr 2. Widoki te same, pogoda podobna, ale tym razem idziemy nieco wyżej, na lekkie wypłaszczenie, gdzie za kilka chwil staną nasze namioty. Trzeba je sobie samemu rozbić, a później zapakować się do nich z całym dobytkiem, czyli czterema plecakami, bo namiot służy dla dwóch osób. To ogromne wyzwanie, bo namioty są malutkie, a każdy plecak ogromny. Poza tym pod dachem przyda się skryć także i obuwie, żeby przypadkiem w nocy nie zamokło. Ogarnięcie się, czyli przebranie, ubranie na wyprawę i spakowanie na takiej przestrzeni jest wyzwaniem chyba nie mniejszym niż wejście na Ararat. Jeszcze w dzień pół biedy, ale w nocy podczas mrozu, kiedy ciężko było wychylić czubek nosa z ciepłego śpiwora – to już wyższa szkoła jazdy.

Na takiej wysokości też dają jeść i to dobrze. Na obiad rosół, makaron ze skrzydełkami, jest kawa, herbata, ciastka, chipsy, owoce. Można w słoneczku usiąść na zewnątrz i delektować się widokiem na góry. Ten dzień kończy się jednak dość szybko, bo równo o północy jest śniadanie, a po nim wyjście na szczyt. Trzeba więc pospać choć kilka godzin.

Dzień 5 – atak szczytowy

O godzinie 23.45 obudził mnie dźwięk budzika. Normalnie nastawiłabym jeszcze dwie drzemki, ale dziś nie można sobie na to pozwolić. O godzinie 24.00 jest śniadanie, a o 0:30 wymarsz. Wyciągam ze śpiwora jedną rękę i już czuć chłodek. To zapowiedź tego, co będzie, gdy rozepniemy zamek od namiotu. Uruchamiając wszelakie akrobatyczne zdolności próbujemy się ubrać na wyprawę. W śpiworze spaliśmy ubrani na letnio, więc teraz założenie odzieży termicznej i na nią kolejnych warstw wymaga sporo wysiłku. Trzeba jeszcze dopakować plecak i sprawdzić ponownie, czy człowiek niczego nie zapomniał.

Wyjście z namiotu to szok termiczny. Jest kilkanaście stopni na minusie, a do tego silny wiatr, człowiek zaspany, wokół ciemność, a jakieś 20 metrów od namiotu przechadza się niedźwiedź. „Po co mi to było?” – myślę sobie w głębi duszy. Zamiast leżeć wygodnie w ciepłym łóżku marznę o północy na 4200 metrów, by za chwilę ruszyć 1 km w pionie i walczyć z każdym oddechem.

Powyżej 4000 metrów oddycha się już nieco gorzej, a gdy do tego dołoży się wysiłek, to każdy krok staje się wyzwaniem, dla mnie od wysokości około 4800. Bardziej obawiałam się bólu głowy, a tymczasem to z oddychaniem było gorzej. Chwilę po wyjściu z campu 2 zakładamy raki. Ciężko się ty robi w rękawiczkach, bez nich dłonie drętwieją w kilka chwil. Nie pomaga nawet cieplutka herbata (tu jedna uwaga od naszego przewodnika w drodze na szczyt – kiedy się źle czujecie, picie kawy i herbaty nie jest wskazane – gorąca woda z cytryną są najlepsze).

Niewielki odcinek przed szczytem, trafiamy na wschód słońca i niezapomniany do tej chwili cień rzucany przez Ararat. Na takiej wysokości nikt jednak wejścia nie mierzy w dystansie, bo tak naprawdę z campu 2 na szczyt było tylko 2,3 km długości i niecały kilometr przewyższenia. Tu człowiek liczy bardziej kroki i czasem spogląda na zegarek, który pokazuje osiągniętą już wysokość.

5 tysięcy metrów nad poziomem morza

Tu już jest coś i nie byle jaka wysokość. 5 km nad ziemią powietrze jest o wiele rzadsze, a ilość tlenu, jaką przyjmuje organizm o połowę mniejsza niż na poziomie morza. O połowę niższe jest też ciśnienie atmosferyczne. Tylko radość człowieka podwójna – że dotarł tutaj, że pokonał własne słabości i ograniczenia. Yuppi, nigdy nie wierzyłam, że przekroczę granicę 5 tysięcy metrów. Zimno, wieje, biel wokół i mgła, która zasłoniła szczyt niemal przed samym jego wejściem – to chyba w tej chwili nie ma żadnego znaczenia. Jest pięknie, wyjątkowo i chwilami ekstremalnie!

Zejście ze szczytu

Ono chyba wymaga od nas więcej wysiłku niż samo wejście. Czuję się strasznie zmęczona. Poza tym słońce zaczyna coraz mocniej świecić i człowiek pozbywa się kolejnych warstw grubych ubrań. Nie ma ich już gdzie upychać w plecaku, więc przytraczamy je na zewnątrz. Wyglądamy niczym koniki, które transportowały nasze bagaże. Poza tym zejście do campu nr 2 jest bardzo strome. Podchodziliśmy zakosami, a schodzimy niemal pionowo po lodowcu. Trzeba hamować lub wbijać mocno raki w topiący się o tej godzinie śnieg. Baza migocze przed nami niczym światełko w tunelu, ale człowiek ma wrażenie, że się do niej nie przybliża, choć wypatruje jej jak kania dżdżu. W końcu jest – można się przebrać, lekko odświeżyć (czwarty dzień z rzędu mokrymi chusteczkami), napić kawy, zjeść ciastko i zwinąć namiot.

Godzina, półtorej i schodzimy do campu numer 1 na obiad, odpoczynek i jeszcze jedną nockę w namiocie. Człowiek chciałby już znaleźć się w hotelu, wykąpać (wymyć włosy – to mi najbardziej doskwierało na wyprawie). Z drugiej strony jest okazja, aby spędzić jeszcze magiczne chwile tu, gdzie nie dociera hałas miasta, którego migoczące światła widać gdzieś w dole. Tu, gdzie wraz z zachodzącym słońcem nastaje ciemność, a bateria telefonu jest na wyczerpaniu, bo powerbank też na ma nieskończonej ilości energii.

Dzień 6

Śniadanko, pakowanie plecaka i można ruszać w dół. A nie – jeszcze trzeba wykonać rytualny taniec do tutejszej muzyki. Ot, taki klimat w campie. Duże plecaki na konie, małe na plecy i schodzimy. Drogą nieco inną, a dokładnie bujnymi łąkami, które są okazją do lekcji z zioło i roślinoznawstwa (jeśli tak można to nazwać). Nasz przewodnik i kucharz wyciągają reklamówki, do której po drodze zbierają różnego rodzaju zioła, tłumacząc nam jednocześnie, co do czego służy i co też znajdowało się w naszej zupie w obozie (smak tej zupy towarzyszy mi nawet teraz, w momencie pisania posta).

Zejście do miejsca, skąd odbiera nas busik zajmuje nam jakieś 3 godziny. To ostatnie chwile, jakie spędzamy na szlaku w masywie Araratu. Z jednej strony człowiek jest szczęśliwy, że za chwilę będzie mógł się wykąpać, a z drugiej smutek, że tak niesamowita przygoda dobiega końca.

Praktyczne info

• Ararat to szczyt, na który nie da się wejść tak z marszu. Wymaga przygotowania kondycyjnego i wydolnościowego oraz odpowiedniego sprzętu.
• Lot z Polski zajmuje trochę czasu, ponieważ do Vanu nie lata nic bezpośrednio. Trzeba się przesiadać, a później jeszcze jechać do Doğubayazıt (nasze biuro zabrało nas z lotniska i zawiozło do hotelu).
• Wejście na szczyt trwa kilka dni, a nocuje się w namiotach. Na szczyt można wejść tylko z przewodnikiem po wniesieniu opłaty, dlatego lepiej zostawić organizację agencji turystycznej, która zadba o wszystko.